Misionarias Dominicanas do Rosario

centanario de la fundacion de la congregacion

Misionaria

celebrasaun sentenariu Oe-cusse

Santo Domingos de Gusmao

Hablaba Siempre de Dios y con Dios ifeliz dia!

Missionarias

viajem dahuluk ba Maldonado

Missionarias Dominicana

celebrasaun Eukaristika 100 anos

Image de Missionarias

Maldonado Peru

Comunidades missionarias iha Timor-Leste

Comunidades missionarias iha Timor-Leste

Missionarias

enkontru nasional Juventude Dominicano

Thursday, August 28, 2025

“Ema ne’ebé foti aan, Maromak sei hatuun nia, ema ne’ebé haraik aan, Maromak sei foti aas nia.”

                                           DOMINGO XXII TEMPO BAIBAIN

1.ª leitura: Sir. 3:17-18,20,28-29

2a. leitura: Heb. 12:18-19,22-24ª

Evangelho: Luc. 14:1,7-14

Ita tama ona ba Domingu XXII tempo komun nian. Santa Kreda Konvida ita atu fo importansia ba haraik-an no santidade nudar dalan discupuldo no reino nian. tamba ne’e Jesus fo hanoin ita domingo ida ne’e atu fo importansia ba virtude haraik-an. Nia rasik dehan ida ne’ebé bot liu entre imi, maka ida ne’ebé tenki sai atan. Definisaun Jesus nian konaba sai boot/lider mak atan ida ne’ebé tenki servi. Definisaun ida ne’e kontrario ho toman ema nian, ne’ebé asosia bot/lider ho prestiju, titulu, sua exelencia, poder no riku.

Nune’e, Jesus dezafia ema ne’ebé iha poder atu ukun atu iha abut haraik an no servi ho ema seluk ho domin, kompaixaun, no laran luak.Ohin loron, Jesus hakarak dezafia ita fó sai lia-menon ida-ne’ebé halo ita hanoin la hetan katak: Ema ne’ebé foti a-an, Maromak sei hatu’un nia,no ema ne’ebé haraik a’an, Maromak sei foti a’as nia mensajen ne’e laós deit liafuan diak no midar, maibé dezafiu sira ne’ebé mak ita agora hasoru dadaun iha ita nia vida lor-loron nia.

Ita moris iha mundu ida-ne'ebé kompetitivu. Ema barak haka'as an atu haburas sira-nia an: buka serbisu, buka naran diak,ka boa nome,iha grau skademiku, popularidade, no mós "like" no "followers" barak iha média sosial. Ita hakarak ema atu hafolin, rekoñesementu no iha integridade pessoal nebe as. Maibé  Jesus fó-hanoin sira ne’e katak ksolok sira-ne'e hotu sei la lori dame no prospero ba ita nia vida tantu pesoal nomos iha sosiedade. Maski ema barak hatene kona-ba ita, maibé sira nafatin sente mamuk ou abandona no mesak-mesak. Hahi'i no rekoñesemento ita nunka to'o atu halo ita-nia laran kontente. Maromak nia domin ne'ebé loos de'it mak lori dame no ksolok ne'ebé loos. Tan ne'e mak Jesus hanorin ita atu hatudu haraik-an ho fuan no domin.

Jesus rasik mak hatudu ezemplu perfeitu. Iha kalan antes ema haruka Jesus ba, nia fase uluk ninia dixipulu sira-nia ain (Joaun 13:5). Jesus hatudu domin ne'ebé perfeitu ba atan ida-ne'ebé hetan knaar atu halo serbisu ne'e. Nia hakarak hanorin ita hotu katak hahalok haraik-an mak dalan ne'ebé Maromak haree.Kuandu ita hatudu haraik-an, ita loke ita-nia laran atu serbí hamutuk. Ema ne'ebé haraik-an sei rona, ajuda, no prontu atu fó tempu ba ema seluk. Jesus hatudu ezemplu di'ak bainhira nia fase ninia dixipulu sira-nia ain (Joaun 13:14-15). Nia, Mestre no Maromak nia oan hakarak serbí de'it ho domin.

Iha ita-nia moris loro-loron nian, ita bele hatudu haraik-an liuhusi buat ne'ebé simples: rona ho pasiénsia ba ema seluk, dirije sira-nia moris rasik, hatudu laran-di'ak ba ema ida nia família, maski la iha ema seluk mak haree sira no prontu atu fó perdua maski sira iha situasaun susar. Buat sira-ne'e hotu hatudu hahalok haraik-an ne'ebé loos.

    Iha Bíblia hatete: "Halo tuir Maromak nia hakarak, Maromak ne'ebé Kbiit Boot Liu Hotu, atu nune'e imi bele hetan aas." ( 1 Pedro 5: 6) Liafuan ne'e fó esperansa mai ita katak Maromak rasik sei proteje no hasa'e ita, la'ós liuhusi ita-nia hakaas-an ka matenek, maibé liuhusi ninia laran-di'ak ne'ebé nakonu ho domin.

Jesus hatete katak, kuandu ita hasoru malu, la'ós de'it konvida ema riku ka ema ne'ebé bele selu fali ita, maibé mós ema kiak, ema moras no ema ne'ebé laran-maus. Tanbasá? Tanba ita hatudu haraik-an hodi halo buat ne'ebé loos. Ita mós bele haree ezemplu ne'ebé diak husi ita nia lideransa rasik. Sira fó-hatene nanis katak ulun-nain nasaun nian, hanesan Xanana Gusmao, Primeiro Ministro RDTL iha nia Jornada moris kontinua hatudu ninia simplisidade ho haraik-an hamutuk ho ninia povu hodi dasa rai. Maski lider nasional nne’ebé kunhesidu iha ninia povo nia matan rasik, maibé nia la sente moe atu halo serbisu simples. Hahalok sira-ne'e fó-hanoin ita katak haraik-an mak forsa ida de'it, la'ós fraku.

Hahalok haraik-an sei ajuda ita atu banati-tuir Kristu. No dalan ne'e susar tebes. Karik mundu ne'e haree ita nu'udar ema ne'ebé fraku. Maibé ida-ne'e mak dalan ne'ebé ita bele moris ho dame, ksolok no glória iha Maromak nia Ukun. Ema ne'ebé haraik-an sei hetan aas liuhusi Maromak.Tan ne'e, mai ita halo orasaun hodi husu Maromak nia laran-di'ak ne'ebé boot atu nune'e ita bele hola parte no halo tuir karakteristika humildade ida-ne'e. Iha ita-nia moris tomak, ita tenke halo santu Maromak nia naran no hatudu hahalok santu.

Reflesaun Husi: Irmã Julieta da Costa, OP



Friday, August 22, 2025

DALAN IDA NE’EBÉ ITA HILI IHA NIA CONSEQUÊNCIA

                                                       XXI DOMINGO TEMPO BAIBAIN NIAN

1a. Leitura: Isa. 66: 18-21

2a. Leitura: Heb. 12: 5-7.11-13

Evangelho: Luk. 13:22-30

          Fulan Agostu fulan ida nebé special tebes ba ha'u no kolega nain sia nebé mak simu primeiro votus iha Filipina, iha tinan kotuk. Ohin hau reflete no hanoin fali kona ba  ami nia promesa ba Jesus. Husu nafatin ba Na'i nia grasa no bensa atu tau matan nafatin ba ita idaidak liliu iha missaun Nia entrega hela ba ita no mos akompanha e hametin nafatin ita iha dalan vokasaun santo ida ne'e.

Iha Leitura sira ohin loron nian fo hanoin mai ita atu sai ema nebé mak domin nain ba ita nia an no mos ba maluk sira. Iha segunda leitura Domingo ida ne'e nia hasai husi carta ba Hebreus dehan: "Na'i hatudu dalan lós ba ida nebé nia hadomi no castigo ba ida nebé nia hatene nu'udar nia oan". Iha leirtura ida ne'e hanorin ita katak ita presisa Maromak nia futar liafuan sira atu bele sai ita nia bukae ida hodi tulun ita i nune'e mos bele transfirma ita nia moris. Iha leitura ida ne’e fo hanoin mai ita atu hadomi no halo buat nebé los no diak.

 Iha buat rua nebé importante, primeiro, ita hakarak atu to'o objectivo ne'e liu husi dalan nebé ita rasik halo. Segundo, ita bele to'o objecttivo ne'e liu husi dalan nebé lei ka princípio nebé mak iha ona . Maibe iha dalan rua ne'e hotu nia laran ita ema precisa nafatin disciplina, hodi bele atinji ba objectivo nebé iha maske ne'e la fasil. Iha objectivo hotu-hotu iha nia dalan rasik, iha ita nia disciplina no iha mos nia hanorin sira. Ema hotu nebé hakarak hetan diak iha sira nia moris, sei hatene hala'o sira nia an ho principios ka orientasaun nebé buat diak hirak ne'e rasik husu no exige.

        Nune'e mos tuir Maromak liu husi Cristo nia hanorin moris rohan laek ne'e, mak salvasaun eterna, objectivo nebé diak ba ema hotu. Tan ne'e mak Nai Maromak fo regras ba ita ema, hori uluk kedas Nai Maromak halo ita nia bei-ala sira hanesan Adão ho Eva moris, iha tempo uluk Na'i fo kedas orientation hodi dehan, " imi bele han aifuan hotu-hotu, ai ida de'it mak nia fuan imi la bele han".

 Na'i nia orientasaun ida ne'e sei continua nafatin iha ita ida-idak nia moris ohin loron nian. Ita mos ohin loron dala barak la tuir orientasaun sira bainhira ita sente ita iha ona poder, ita dala barak uza ita ninia egois hodi halo tuir saida mak ita nia hakarak no tuir ita nia vontade tantu iha vida religiosu/a ka vidal kaben nain nian.

     Portantu tentasaun nebé ita nia beiala sira hetan no monu,  sei continua nafatin iha ita ida-idak nia vida.Tentasaun ne'e sempre ita hasoru no ita dala ruma monu ba sala, talves ita hanoin ne'e diak deit se bainhira ita la rekoñese sala nebé ita commite, ikus mak ninia consequences sira sei acontese iha ita nia moris.

  Se ita moris tuir dalan Jesus nian, ita sei hetan moris rohan laek. Se ita hili moris tuir dalan ida seluk mos ninia consequência ba ita nia moris mos sei iha. Maibe  hanoin nafatin katak Aman Maromak la kole atu hatudu dalan ba ita bainhira ita lao sala dalan. Nia sempre rona ita banhira ita bolu, Nia sempre iha ba ita maske ita la hare ho matan.

 

Reflesaun Husi: Irmã Teresinha da Costa, OP



Saturday, August 16, 2025

AHI DOMIN NIAN

                                                               Domingo XX Tempo Comun

1a. Leitura: Jer.38:4-6

2a. Leitura: Heb.12:1-4

Evangelho: Luc.12:49-53

 

Jesus Cristo nia lia fuan fo hanoin mai ita ohin loron contrario ho saida mak ita aprende husi Nia. Baibain Nia koalia kona ba oinsa atu hatudu laran kmaus, atu hadomi kiak sira, no fo hahan ba sira be hamlaha. Lia husi Nia liafuan iha Evangelho ohin loron, ita kumprende katak Jesus mai atu lori divizaun laos lori dame.

Iha Liafuan diak ohin loron haktuir nune’e: “ Hau mai atu lori ahi ba raiklaran, no Hau hakarak teb-tebes ahi ne’e lakan duni” Jesus dehan.

Lori ahi ba rai klaran significa saida? Karik ita hanoin Jesus mai atu estraga ita no atu hafahe ita. Maibe Jesus mai iha mundo lori ahi atu hamanas ita nia fuan ho Maromak nia domin.

 Oinsa atu moris tuir domin Maromak nian? Laiha dalan seluk. Dalan uniko mak moris tuir Jesus. Nune’e ita tenki hateke Jesus ho matan fiar nian. Jesus nia moris la’os iha deit ksolok. Nia lori nia krus ho domin no ksolok atu ita hetan moris. Iha loron ikus nia sei mai atu hasai ita husi terus, susar, no mate tan ita hotu mai husi Maromak no sei fila fali ba Maromak,

Moris iha tempu sira divizaun iha ne’ebé deit no ema barak moris laiha dame. Funu iha fatin barak, ema gosta estraga malu, oho malu. Dala ruma halo ita lakon esperansa ba Nai Maromak.  Maibe ita tenki tau nafatin fiar iha Nia.  Ita koko koalia ba malu atu bele estabelese paz, respeito, compaixaun, no comprensaun mutua.

Se ita nia fuan manas hela ho Maromak nia domin, ita sei koko moris tuir Jesus ninia hanorin sira. Tuir Jesus laos buat facil ida. Ema sei rejeita ita, ita sei hasoru terus oi-oin maibe sei ita lao tuir nia ho domin, ita sei hetan ksolok no dame iha fuan.

Dame ida ne’e, ita bele hatutan ba ema seluk comesa husi ita nia familia, belun sira, comunidade, igreja, no ba mundo. Improtante ita husik ahi ne’ebé Jesus lori iha mindo rai klaran atu hamanas nafatin ita nia fuan ho domin Maromak nian.

Ho nune’e deit, ita bele moris ida dame no uniaun iha familia, iha comunidade, iha ita rain, no iha mundo tomak.

Reflesaun Husi: Irmã Maria Babo, OP



Friday, August 8, 2025

FIAR MAK KORAJEM

 Domingu XIX Tempu Baibain.

1a. Leitura: Sab. 18:6-9

2a. Leitura: Heb. 11:1-2,8-19

Evanjelho: Lukas 12:32-48.

 

Ita hare husi Libro de Sabedoria 18:6-9 iha ponto barak ne’ebé importante tebes maibe iha liafuan rua mak  atu ita reflete hamutuk mak hanesan: KONFIANSA, no KORAJEN.

Libro sabedoria hatete mai ita katak wainhira ita iha KONFIANSA, nia refere ba katak se ita konfiansa be Nai Maromak mak ita sei iha KORAJEN. Ita hatene katak buat diak hotu mai husi Maromak deit, maski korajen mos. Ita ema humano presija tebes korajen atu lao ba oin, maibe korazen nia abut mak “fe.” Se ita laiha “fe” ita laiha korajen,  Kuandu ita laiha Fe no korazen mak ita nia moris sei la transforma. Fe mak sai abut ba buat diak hotu, ba korajen ba forsa no ba transformasaun.

Iha carta ba  Hebreo ira kontinua reforsa ba ita importancia atu iha konfiansa ba Maromak, tamba fiar deit mak sei fo esperanza ba ita no ba buat hotu ne’ebe ita labele hare. Fe ajuda ita wainhira ita sente katak mundu ne’e laiha naromak, wainhira ita senti katak, ita nia vida laiha signifikado, wainhira ita senti katak ita nia moris ne’e laiha valor. No fe iha Maromak deit mak bele hasai ita husu nakukun sira.

 Fe mak gota matan nian ne’ebé halo ita hare mundu ho esperanza no iha significado maski ita iha situasaun difícil nia laran. Ita bele hare husi testimonio Abrão nian, wainhira Maromak bolu nian ba iha fatin deskunhesido, nia tuir deit, maske nia laiha kunhesemento kona ba fatin ne’e. Mai ita aprende husi Abrão atu kultiva ita nia fe iha Maromak liu husi halo dialogo ho Nia maske ita la komprende. Fiar nafatin iha Maromak maske dala barak ida nia dalan nakukun no dificil tamba Maromak deit mak nain ba buat hotu iha Mundu ne’e.

Iha Evanjelho Jesus dehan ba nia discípulos sira “Keta taʼuk tan, bibi-lubun kiʼik,” tanba Aman Maromak haksolok tebes atu fó reinu Lalehan nian ba imi. Fa'an imi nia sasán sira no fó esmola. Fornese osan ba imi nia a’an ne’ebe rohan la’ek, buka rikusoi ida ne’ebe infinito iha lalehan, tamba iha ne’ebe deit mak imi nia tizoru hela ba, imi nia rikusoi mos sei hela iha ne’e.”

Jesus fo Liafuan ne’ebé estimado no fo konsulasaun ba nia discípulo sira nune’e mak nia bolu sira “Little Fock” Bibi-lubun Kiik. Palabra “bibi-lubun kiik,” ne’e palabra ne’ebé estimado Jesus uja hodi expresa nia domin no kuidadu ba nia discipulo sira.  Jesus tau nia discipulo sira iha nia kuidadu, nia senti katak nia mak sira nia bibi atan ne’ebé nia kunhese  no iha responsable atu kuidadu sira.

Jesus enkoraja discípulos sira atu labele “tauk” tamba Aman Maromak, haksolok tebes ho imi nia generosidad no nia hakarak fo ba imi Reinu  rohan La’ek, reinu ne’ebé mundu sei laiha kbiit atu foti husi imi, no naok teen sira sei laiha forsa atu naok husi sira ba discípulos sira. Nia husu nia discípulo sira atu sai naroman, no sempre prontu iha tempu saida deit hodi hein sira nia mestre nia prezensa.

Liafuan ne’ebé Jesus hatoo ba nia discípulo sira, Nia hatoo mos   mai ita hotu ne’ebé tuir Nia. Nia hatene katak sai nia discípulo ne’e laos fácil, tamba ema ne’ebé tuir nia tenki hatene husik moris mundo nian ne’ebé la tuir Maromak nia ukun. Jesus kunhese ita nia limitasaun, ita nia tauk no deseo sira. Nia hatene katak ita ema iha deseo barak atu sai riku, atu sai famosu, atu sai ema onradu iha sociedade nia laran.

Maibe ohin nia husu ita atu buka deit riku soi ne’ebé rohan la’ek tamba ita nia onra no gloria prepara ona iha lalehan. Ita la presija riku soi ne’ebé naok teen sira iha kbiit hodi naok husi ita. Rikusoi ne’ebé ita hetan husi Aman Maromak mak rikusoi ne’ebé mundo sei la foti sees husi ita.

Ita presija iha fiar metin no korazen  hodi lao tuir Jesus nia ukun sira. Ita presija tau ita nia a’an iha Jesus nia kuidadu, hadomi Reino Maromak nian atu nune’e ita nia fuan sei buka deit Maromak, se’e ita hadomi Maromak nia reinu mak ita nia fuan sei hela ho Maromak hodi halo moris tuir nia dalan. Ba discipulos sira ne’ebé mak tuir buat ne’be Jesus dehan, nia mak servante prudente ne’ebé nia mestre sei entrega responsabilidade ba propriedade hotu.

 

Reflesaun Husi: Irmã Rosaria Aurea Ximenes, OP



Saturday, August 2, 2025

IHA RIKUSOIN MUNDO NIAN DEIT LA TO’O

 DOMINGU XVIII TEMPU BAI BAIN

 

1a.  Leitura: Ecle. 1, 2; 21-23

2a. Leitura: Col.3,1-5.9-11

Evangelho: Lc. 12:13-21

 

Iha moris ne’e realiadade hatudu katak iha ema riku no ema kiak. Sei ita compara karik bele dehan ema kiak sei barak liu iha mundo. Ema riku sira ladun barak, ida ne’e refere sira ne’ebé  mak iha  rikusoin mundo nian. Dala barak ema barak hakarak sai riku. Sira serbisu makaas atu hetan osan no sira akumula sasan barak ba sira nia a’an deit. Tan ne’e, iha knananuk ida dehan katak sira riku, riku ba beibeik, no sira kiak, mos kiak ba beibeik. Iha riku soin ne’e diak maibe hanoin ba a’an deit ne’e la to’o.

Jesus konta aiknanoik ida kona ba ema riku ida ne’ebe, iha aihan barak maibe nia lafahe aihan sira ne ho ema seluk.  Nia halo tan armagen  boot liu  tan  hodi tau Nafatin hahan sira ne’ebé  nakonu no naresin. Jesus dehan beikten kalan ne kedas Hau sei bolu o nia klamar, o sei halo saida los ho riku soin sira ne’e. 

    Jesus dehan ba sira keta kaan demais ricu soin. Tamba riku soin nee lahalo ema moris diak no hakmatek. Dala barak ita prekupa liu ho sasan  ita iha barak no lakohi fahe ho ema seluk. Jesus husu liu kona ba ita nia fiar ba Nia.

Ho aiknanoik ne Jesus bolu ita nia atensaun atu keta sai kaan ten no karak ten hodi hanoin ba a’an rasik deit  no la fahe graca ne’ebé ita simu ho ema seluk . Ita koko atu tau Maromak hanesan ita nia riku soin ne’ebe folin boot liu. Grasa boot ne’ebe ita simu husi Nai maromak, ita precisa fahe ho ita nia maluk sira hodi hakmaan netik sira nia terus ba hahan laiha, hatais laiha, no laiha hela fatin atu horik ba.

Sei ita fahe ita la lakon buat ida maibe ita sei hetan bensaun wain liu tan. Ita bele lakon buat hotu maibe sei ita iha Maromak, ita manan buat hotu. Iha livro Eclesiastes 1:2: fo hanoin ita katak buat hotu mesak “lohi-an” ou "folin laek" maibe iha  tinan jubileu ba esperansa nian fo hanoin ita katak: “esperansa la bosok.”

    Tamba ne’e, wainhira la’o hela iha peregrinasaun iha mundo ne’e, keta lakon esperansa, kontinua hakaas a’an atu hadia moris sai diak liu tan no sei sei grasa wain husi Na’I Maromak koko atu fahe graca ne’ebé ita hetan, no ita sei simu wain liu tan. Importante liu atu hatene katak Nai Maromak mak ita nia riku soin lolos. 

Reflesaun Husi: Irmã Sabina Gonzaga, OP